TP.HCM cần “đạo luật riêng” – Bước ngoặt thể chế cho siêu đô thị kinh tế của Việt Nam

Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM) (ẢNH: GIA HÂN)

TP.HCM không xin tiền, chỉ xin quyền tự chủ để phát triển

“TP.HCM không xin thêm tiền, cũng không xin ưu đãi. Điều thành phố cần là quyền tự chủ thể chế – quyền tạo nguồn, tạo động lực và chịu trách nhiệm với sự phát triển.”
— Đại biểu Phạm Trọng Nhân (TP.HCM)

Sáng ngày 30/10/2025, trong phiên thảo luận tại Quốc hội, đại biểu Phạm Trọng Nhân đã đưa ra đề xuất xây dựng một “đạo luật đặc biệt” cho TP.HCM, tương tự mô hình Tokyo (Nhật Bản) hay Thượng Hải (Trung Quốc).
Đây không chỉ là một kiến nghị lập pháp – mà là lời kêu gọi về quyền tự chủ thật sự cho đầu tàu kinh tế của cả nước, nơi đang đóng góp gần 25% GDP và 1/3 tổng thu ngân sách quốc gia.


1️⃣ Vì sao TP.HCM cần một đạo luật riêng?

Theo ông Nhân, nguồn thu bền vững của TP.HCM không thể đến từ việc tăng thuế hay cắt giảm chi phí hành chính. Thay vào đó, cần một thể chế đủ mạnh để:

  • Khơi thông dòng vốn xã hội,

  • Kích hoạt đầu tư tư nhân,

  • Nâng cao hiệu quả đầu tư công.

💡 Một “quốc gia thu nhỏ”

Theo Tổng cục Thống kê, GDP hợp nhất của TP.HCM năm 2025 đạt 121 tỷ USDgấp 3 lần Campuchia, gấp 8 lần Lào.
Tuy nhiên, một nền kinh tế quy mô quốc gia như vậy vẫn đang vận hành trong “chiếc áo thể chế cấp tỉnh”, khiến thành phố gặp nhiều ràng buộc trong quy hoạch, đầu tư và ngân sách.

“Nếu không có thể chế đủ mới, đủ mạnh, mục tiêu tăng trưởng 2 con số sẽ mãi chỉ là ước vọng.” — ông Nhân nhấn mạnh.


2️⃣ Những điểm nghẽn đang “kìm chân” siêu đô thị

Thủ tướng Phạm Minh Chính lắng nghe các ý kiến thảo luận (ẢNH: GIA HÂN)

Hiện nay, TP.HCM dù đã được Quốc hội cho phép mở rộng thẩm quyền qua nhiều nghị quyết, nhưng vẫn tồn tại cơ chế “xin – cho” trong hầu hết hoạt động tài chính và đầu tư công.

Để đạt mục tiêu tăng trưởng 10–11%/năm giai đoạn 2025–2030, thành phố cần huy động khoảng 8 triệu tỷ đồng vốn đầu tư xã hội.
Tuy nhiên, “ngân sách mồi” bị bó hẹp, còn tỷ lệ điều tiết vẫn chưa tương xứng với đóng góp thực tế của thành phố.

👉 Câu hỏi được đặt ra: “TP.HCM lấy đâu ra nguồn lực để bứt phá, nếu không được tự chủ?”


3️⃣ Đề xuất đạo luật đặc biệt – Giải pháp thể chế mang tính lịch sử

Ông Nhân kiến nghị ban hành ngay một đạo luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM, với 3 trụ cột cốt lõi:

  1. Mô hình chính quyền đô thị linh hoạt, phù hợp với cấu trúc đa trung tâm và vùng chức năng;

  2. Cơ chế tài chính – ngân sách tự chủ, cho phép thành phố phát hành, đầu tư, phân bổ nguồn lực;

  3. Cơ chế sandbox thể chế – nơi thành phố được phép thử nghiệm mô hình đô thị số, kinh tế xanh, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi số vùng.

Đạo luật này sẽ không phải “đặc quyền”, mà là một bước đi tất yếu để TP.HCM thoát khỏi ràng buộc cũ, tiến tới trở thành trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo của khu vực Đông Nam Á.


4️⃣ Bài học từ Tokyo, Thượng Hải và tầm nhìn cho TP.HCM

Tokyo (Nhật Bản), Seoul (Hàn Quốc) hay Thượng Hải (Trung Quốc) đều từng đối diện với bài toán tương tự — khi quy mô phát triển vượt khung thể chế truyền thống.
Họ đã ban hành đạo luật riêng, trao quyền tự chủ ngân sách, quy hoạch, và quyền ra quyết định độc lập trong đầu tư.

TP.HCM – nếu có một đạo luật như vậy – hoàn toàn có thể trở thành đầu tàu kinh tế khu vực, dẫn dắt Việt Nam bước vào kỷ nguyên tăng trưởng đô thị thông minh, tài chính và công nghệ cao.


5️⃣ Hướng tới thể chế “tháo khóa” – không chỉ riêng TP.HCM

Đề xuất này không chỉ mang ý nghĩa riêng cho TP.HCM, mà còn mở ra hướng cải cách thể chế mạnh mẽ cho các vùng kinh tế trọng điểm.
Một khi mô hình đô thị đặc biệt được vận hành hiệu quả, nó sẽ là “mẫu thử thể chế” cho các địa phương khác — từ Hà Nội, Đà Nẵng đến Cần Thơ.

Đây chính là “đòn bẩy thể chế” giúp Việt Nam chuyển từ quản lý hành chính sang quản trị phát triển, lấy hiệu quả kinh tế làm trọng tâm, thay vì cơ chế xin – cho như trước đây.


🌿 Hoàng Lê – Đồng hành cùng doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong chuyển đổi số kế toán – tài chính

Là đơn vị tiên phong trong tư vấn kế toán – thuế – chuyển đổi số doanh nghiệp, Hoàng Lê luôn theo sát các thay đổi về chính sách, luật định và cơ chế tài chính, giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh, tuân thủ chặt và phát triển bền vững.

✨ Với hơn 10 năm kinh nghiệm đồng hành cùng hàng nghìn doanh nghiệp Việt, Hoàng Lê hiểu rõ rằng: một thể chế linh hoạt và minh bạch chính là nền tảng cho sự phát triển bền vững – từ quản trị rủi ro thuế đến xây dựng hệ thống kế toán số hóa toàn diện.


📌 Bạn cần tư vấn chuyên sâu về quản trị rủi ro thuế, kế toán doanh nghiệp, hoặc triển khai chuyển đổi số trong quản trị tài chính?

👉 Liên hệ ngay Hoàng Lê để được hỗ trợ: https://hoangle.vn/dich-vu/

Theo: Báo Thanh Niên

Liên hệ ngay!

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *