(Ảnh: Internet)
Bạn có từng được gợi ý “mượn hóa đơn cho tiện chi phí”, hay nghe ai đó rủ rê mua bán hóa đơn để hợp thức sổ sách? Từ đầu năm 2026, những việc tưởng như “giúp nhau chút xíu” này có thể khiến cá nhân, hộ kinh doanh hay doanh nghiệp trả giá rất đắt. Nghị định 310/2025/NĐ CP vừa ban hành, sửa đổi quy định xử phạt về thuế và hóa đơn, chính thức có hiệu lực từ ngày 16/1/2026.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất: hành vi cho, bán hóa đơn sẽ bị phạt tiền từ 20 đến 50 triệu đồng. Mức phạt cao hơn rõ rệt so với trước đây, thể hiện chủ trương siết chặt kỷ cương hóa đơn, chống gian lận thuế và làm trong sạch thị trường.
1️⃣ Vì sao “cho, bán hóa đơn” bị xem là hành vi nguy hiểm
Hóa đơn không chỉ là tờ giấy ghi nhận giao dịch. Nó là căn cứ pháp lý để xác định doanh thu, chi phí, nghĩa vụ thuế và cả nguồn gốc hàng hóa. Khi một hóa đơn được lập khống, mua bán lòng vòng, hoặc đứng tên cho người khác dùng, hệ quả không dừng ở sai sót sổ sách.
Cơ quan thuế có thể xác định đây là hành vi tiếp tay trốn thuế, làm sai lệch chi phí, che giấu dòng tiền. Người cho hóa đơn và người nhận hóa đơn đều có thể bị xử phạt, truy thu thuế, tính tiền chậm nộp. Trong các trường hợp nghiêm trọng, còn có nguy cơ bị chuyển hồ sơ sang cơ quan điều tra.
Nói thẳng, hóa đơn “đi sai đường” là một viên gạch có thể làm sập cả căn nhà tài chính của bạn.
2️⃣ Những hành vi liên quan cũng bị xử phạt mạnh hơn
Bên cạnh mức phạt 20 đến 50 triệu cho hành vi cho, bán hóa đơn, Nghị định mới cũng tăng cường xử lý các vi phạm “trước ngõ” như cung cấp thông tin chậm, thiếu hoặc sai.
Cụ thể, các mức phạt được nêu rõ như sau
- Cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ xác định nghĩa vụ thuế quá hạn từ 5 ngày trở lên, phạt từ 2 đến 6 triệu đồng
- Cung cấp thông tin không chính xác về tài sản, tài khoản, thu nhập, phạt từ 6 đến 10 triệu đồng
- Không cung cấp các thông tin mà cơ quan thuế yêu cầu, hoặc thông đồng bao che hành vi trốn thuế, phạt từ 10 đến 16 triệu đồng
Những mức này nghe có vẻ “nhỏ” hơn, nhưng lại rất dễ mắc nếu doanh nghiệp không quản trị hồ sơ, chứng từ và dữ liệu thuế bài bản.
3️⃣ Ai dễ rơi vào rủi ro nhất
Thực tế, nhóm hay gặp rủi ro không phải các đơn vị cố tình gian lận lớn, mà thường là
- Hộ kinh doanh nhỏ thiếu thói quen lưu chứng từ
- Doanh nghiệp mới thành lập, chưa nắm quy trình hóa đơn
- Đơn vị thuê ngoài kế toán nhưng không kiểm soát được hóa đơn đầu vào, đầu ra
- Người bán hàng online, dịch vụ tự do, phát sinh giao dịch đa kênh
Chỉ cần một lần “mượn hóa đơn” để hợp thức chi phí, hoặc nhận hóa đơn từ nguồn không rõ ràng, bạn đã tự đặt mình vào thế bị động khi thanh tra kiểm tra.
4️⃣ Từ giờ đến 2026, nên chuẩn bị gì
Bạn không cần đợi đến khi luật có hiệu lực mới cuống cuồng xử lý. Đây là vài việc nên làm ngay
- Thứ nhất, rà soát lại toàn bộ quy trình lập, nhận, lưu hóa đơn. Hóa đơn đầu vào phải có nguồn gốc, bên bán có hoạt động thật, giao dịch thật.
- Thứ hai, chuẩn hóa hồ sơ chi phí. Nếu chi phí không đủ chứng từ hợp lệ, đừng cố “vá” bằng hóa đơn mua ngoài, vì cái giá sau đó luôn lớn hơn nhiều.
- Thứ ba, tập thói quen quản trị sổ sách tối thiểu, kể cả với hộ kinh doanh. Khi chuyển sang kê khai toàn diện, sổ sách rõ ràng là “áo giáp” bảo vệ bạn.
Nếu bạn thấy mình chưa chắc về quy định hoặc đang bối rối trong việc kiểm soát hóa đơn, đừng ngại tìm một đội ngũ chuyên môn đồng hành. Làm đúng ngay từ đầu luôn rẻ hơn làm lại sau thanh tra.
📌 Hoàng Lê cùng bạn đi đường dài
Hoàng Lê hiểu cảm giác lo lắng của chủ hộ, chủ doanh nghiệp khi chính sách thay đổi liên tục, mà mỗi sai sót nhỏ đều có thể thành rủi ro lớn. Vì vậy, Hoàng Lê cung cấp các giải pháp trọn gói như tư vấn thuế, kế toán định kỳ, rà soát hóa đơn chứng từ, quyết toán thuế, triển khai hóa đơn điện tử, giúp bạn vận hành đúng luật và yên tâm phát triển.
Bạn muốn kiểm tra lại hệ thống hóa đơn, chuẩn hóa chi phí trước 2026? Nhắn Hoàng Lê để được tư vấn nhanh và rõ ràng.
Đừng để một tờ hóa đơn “không đúng chỗ” làm chậm cả hành trình kinh doanh.
Hoàng Lê luôn sẵn sàng đồng hành cùng bạn, từ hôm nay!
