Nếu bạn đang làm xuất nhập khẩu, bán nhiều nhóm hàng, hoặc có hoạt động tạm nhập tái xuất, đây là giai đoạn cực kỳ nhạy cảm. Vì sao? Vì từ đầu năm 2026, loạt luật và văn bản mới về thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt và giao dịch thuế điện tử sẽ đồng loạt có hiệu lực, tác động trực tiếp đến chi phí, dòng tiền và rủi ro pháp lý.
Điểm đáng lo nhất là: chỉ cần kê khai không tách bạch theo từng mặt hàng, doanh nghiệp có thể bị áp mức thuế cao nhất cho toàn bộ doanh thu hàng hóa đó. Vậy cần chuẩn bị gì ngay từ bây giờ?
1️⃣ Vì sao “không kê khai riêng” lại nguy hiểm?
Trong thực tế, nhiều doanh nghiệp nhập nhiều dòng hàng khác nhau nhưng khi làm hồ sơ, lại gom chung một nhóm hoặc khai theo tên gọi nội bộ. Khi cơ quan hải quan rà soát, nếu không có căn cứ tách riêng từng mã hàng, từng mức thuế, họ sẽ áp thuế theo mức cao nhất trong nhóm. Điều này không chỉ làm đội chi phí thuế, mà còn kéo theo nguy cơ bị truy thu, phạt chậm nộp, thậm chí bị đánh giá rủi ro cao trong các đợt kiểm tra sau.
Nói ngắn gọn: kê khai “cho nhanh” hôm nay có thể thành hóa đơn “trả giá” ngày mai.
2️⃣ Điểm mới về thuế GTGT: ưu đãi rộng hơn, nhưng cũng siết chặt hơn
Luật Thuế giá trị gia tăng sửa đổi mở rộng danh mục hàng hóa không chịu thuế, giúp doanh nghiệp bớt gánh nặng ở nhiều trường hợp đặc thù. Một số nhóm đáng chú ý:
-
Hàng nhập khẩu của công ty cho thuê tài chính đưa thẳng vào khu phi thuế quan.
-
Sản phẩm xuất khẩu là tài nguyên, khoáng sản khai thác thuộc danh mục Chính phủ quy định.
-
Tài sản di chuyển theo định mức miễn thuế, hàng trao đổi của cư dân biên giới trong phạm vi cho phép.
-
Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia do cơ quan có thẩm quyền nhập khẩu.
Các bổ sung này tạo thêm “không gian an toàn” cho doanh nghiệp, giảm rủi ro bị hiểu sai chính sách khi áp dụng.
Tuy nhiên, song song ưu đãi, luật cũng điều chỉnh lại nhiều nhóm thuế suất để đảm bảo công bằng:
-
Một số hàng trước đây không chịu thuế chuyển sang chịu thuế 5 phần trăm.
-
Một số hàng đang ở mức 5 phần trăm tăng lên 10 phần trăm.
-
Quy định rõ nguyên tắc áp cho nông lâm thủy sản chưa qua chế biến, phế phẩm, phế liệu… để tránh mỗi nơi hiểu một kiểu.
Thông điệp ở đây rất rõ: ưu đãi vẫn có, nhưng việc phân loại và kê khai phải chuẩn hơn trước.
📌 Bạn chưa chắc hàng của mình thuộc nhóm nào, thuế suất nào, và cần chứng từ gì để bảo vệ tính đúng đắn khi bị kiểm tra?
3️⃣ Thuế tiêu thụ đặc biệt: vừa nới, vừa chặt
Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt số 66 năm 2025 có nhiều điểm thay đổi theo hướng hỗ trợ doanh nghiệp, đặc biệt liên quan đến xuất nhập khẩu và sản xuất hàng xuất khẩu.
Các điểm thuận lợi:
-
Bỏ đánh thuế với điều hòa dưới 24.000 BTU, giảm đáng kể chi phí thiết bị cho doanh nghiệp.
-
Mở rộng nhóm không chịu thuế như hàng sản xuất để xuất khẩu, hàng bị trả lại từ nước ngoài.
-
Một số loại ô tô phục vụ khu di tích, bệnh viện, trường học, cùng trực thăng, tàu lượn cứu hộ, huấn luyện được đưa vào diện ưu đãi để khuyến khích hoạt động xã hội.
-
Mở rộng trường hợp khấu trừ và hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt cho nguyên liệu nhập khẩu sản xuất hàng xuất khẩu, doanh nghiệp giải thể hoặc phá sản còn thuế chưa khấu trừ, và hoàn thuế theo điều ước quốc tế.
Nhưng đi cùng đó là loạt siết chặt:
-
Nước giải khát có hàm lượng đường trên 5g trên 100 ml chính thức chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.
-
Rượu, bia, thuốc lá tiếp tục lộ trình tăng thuế suất, riêng thuốc lá và xì gà bổ sung thêm thuế tuyệt đối để hạn chế tiêu dùng.
-
Hàng tạm nhập tái xuất nếu quá thời hạn tái xuất hoặc tự ý đổi mục đích sử dụng phải nộp thuế tiêu thụ đặc biệt.
-
Làm rõ nhiều khái niệm kỹ thuật để thống nhất áp dụng, giảm “khoảng trống” giải thích tùy ý.
Với doanh nghiệp có chuỗi hàng đa dạng, điểm rủi ro thường nằm ở khâu phân định: hàng nào chịu thuế, hàng nào không, thời điểm tính thuế, và điều kiện hoàn thuế. Sai một bước là sai cả dòng tiền.
4️⃣ Giao dịch thuế điện tử: nộp thuế 24 trên 7, nhưng dữ liệu cũng minh bạch 24 trên 7
Thông tư 51 năm 2025 quy định chi tiết giao dịch điện tử thuế với hàng xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện xuất nhập cảnh. Điểm mới được doanh nghiệp đánh giá cao là: mở rộng kênh nộp thuế điện tử qua tổ chức trung gian thanh toán, giúp nộp thuế mọi lúc, giảm thời gian thông quan.
Điều này đồng nghĩa với hai việc:
-
Thuận tiện hơn cho doanh nghiệp, nhất là các đơn vị có lưu lượng tờ khai lớn.
-
Cơ quan quản lý có dữ liệu theo thời gian thực, dễ đối chiếu và phát hiện sai lệch.
Từ nay, “khai sai rồi sửa sau” sẽ khó hơn rất nhiều, vì mọi thứ đều có dấu vết điện tử.
5️⃣ Doanh nghiệp cần làm gì ngay từ bây giờ?
Đây là checklist Hoàng Lê gợi ý để bạn giảm rủi ro khi bước qua 2026:
-
Rà soát lại toàn bộ danh mục hàng hóa, chuẩn hóa mã HS, tên hàng, nhóm thuế suất.
-
Tách riêng doanh thu và hồ sơ theo từng nhóm mặt hàng, không gom chung theo thói quen nội bộ.
-
Kiểm tra lại các hợp đồng tạm nhập tái xuất, thời hạn tái xuất, mục đích sử dụng.
-
Chuẩn bị chứng từ đầu vào phục vụ khấu trừ và hoàn thuế tiêu thụ đặc biệt nếu có.
-
Chuyển sang quy trình nộp thuế và lưu trữ hồ sơ điện tử, đảm bảo dữ liệu thống nhất giữa kế toán, logistics và khai hải quan.
Chỉ cần làm tốt 5 bước này, bạn đã tránh được phần lớn rủi ro “bị áp thuế cao nhất” hoặc bị truy thu do sai nhóm.
2026 không chỉ là năm luật mới có hiệu lực, mà còn là năm thị trường thuế bước lên một mặt bằng minh bạch hơn. Doanh nghiệp làm đúng thì nhẹ gánh, đi nhanh hơn. Doanh nghiệp làm sai, dù vô tình, vẫn phải trả giá bằng tiền và thời gian.
Theo: VnEconomy
Hoàng Lê hiểu những áp lực đó, vì tụi mình đang đồng hành mỗi ngày với doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong các bài toán: phân loại hàng hóa, tối ưu thuế suất, lập hồ sơ khấu trừ hoàn thuế, và chuẩn hóa quy trình kê khai điện tử.
📌 Nếu bạn muốn kiểm tra lại danh mục hàng, cách tách doanh thu, hoặc cần một “bản đồ thuế” rõ ràng cho năm 2026, Hoàng Lê sẵn sàng hỗ trợ.
Liên hệ để được tư vấn dịch vụ phù hợp tại website Hoàng Lê nhé!
