Thời gian gần đây, không ít doanh nghiệp xuất khẩu rơi vào tình huống “tiến thoái lưỡng nan” khi thời điểm xác định doanh thu tính thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN) không đồng bộ với thời điểm xác định thuế giá trị gia tăng (GTGT). Sự lệch pha này khiến hồ sơ thuế dễ sai lệch, phát sinh chênh lệch nghĩa vụ thuế và gia tăng rủi ro khi thanh kiểm tra.
Do đó, khi Bộ Tài chính công bố nội dung điều chỉnh trong bản dự thảo Thông tư hướng dẫn Luật Thuế TNDN, cộng đồng doanh nghiệp đã đặc biệt quan tâm. Bởi lẽ, mốc thời điểm xác định doanh thu không chỉ là thủ tục – mà là yếu tố then chốt quyết định tính đúng – tính đủ – tính hợp lệ của nghĩa vụ thuế.
1️⃣ Điểm nóng: Xác định doanh thu tính thuế theo “chuyển giao quyền sở hữu” có phù hợp?
Tại Khoản 1 Điều 6 của dự thảo ban đầu, Bộ Tài chính quy định:
“Đối với hàng hóa xuất khẩu, thời điểm xác định doanh thu tính thuế do bên bán tự xác định nhưng chậm nhất không quá ngày làm việc tiếp theo ngày chuyển giao quyền sở hữu hàng hóa theo Incoterms.”
Tuy nhiên, quy định này lập tức vấp phải nhiều ý kiến phản hồi từ các cơ quan và địa phương.
Vì sao?
Bởi Incoterms không quy định quyền sở hữu, mà chỉ xác định:
-
Trách nhiệm của các bên
-
Rủi ro trong giao nhận
-
Điểm giao hàng
-
Nghĩa vụ chi phí
Do đó, nếu dựa vào “chuyển giao quyền sở hữu”, mỗi doanh nghiệp có thể hiểu một kiểu → dẫn đến rủi ro lớn về thuế.
Thanh tra Chính phủ cũng nhấn mạnh: thời điểm chuyển giao trách nhiệm trong Incoterms thay đổi theo từng phương thức giao hàng (FOB, CIF, EXW…). Điều này khiến mốc thời gian không thống nhất, khó kiểm tra và dễ nảy sinh tranh chấp trong thực tế.
2️⃣ Sự lệch pha với quy định về thuế GTGT – doanh nghiệp càng rối hơn
Một vướng mắc lớn hơn: dự thảo chưa đồng bộ với Nghị định 181/2025/NĐ-CP về thuế GTGT.
Cụ thể:
-
Thuế GTGT xuất khẩu: xác định vào ngày làm việc tiếp theo sau thông quan
-
Hóa đơn GTGT/hóa đơn thương mại: lập không muộn hơn ngày hàng hóa được thông quan
-
Dự thảo thuế TNDN: xác định theo chuyển giao quyền sở hữu
➡️ Điều này khiến doanh nghiệp phải kê khai theo hai mốc khác nhau, một theo thông quan – một theo quyền sở hữu.
Cục Thuế Thái Nguyên, Quảng Ngãi và Hà Nội đều đồng loạt kiến nghị Bộ Tài chính điều chỉnh để giảm rủi ro và sự bất nhất.
Nếu không điều chỉnh, hệ quả sẽ là:
-
Sai lệch doanh thu giữa GTGT và TNDN
-
Doanh nghiệp dễ bị truy thu hoặc quy kết kê khai không đúng
-
Hệ thống kế toán – hóa đơn trở nên phức tạp hơn nhiều lần
Doanh nghiệp xuất khẩu muốn rà soát lại mốc thời điểm kê khai doanh thu cho đúng quy định mới?
Nhận tư vấn miễn phí từ chuyên gia Thuế – Kế toán Hoàng Lê!
3️⃣ Các địa phương đề xuất hướng thống nhất: Xác định theo thời điểm thông quan
Cục Thuế Thái Nguyên đề xuất mốc thời điểm nên được xác định:
“Không muộn hơn ngày làm việc tiếp theo kể từ ngày hàng hóa được thông quan.”
Đề xuất này cũng được ủng hộ bởi:
-
Cục Thuế Quảng Ngãi
-
Cục Thuế Hà Nội
-
Nhiều chuyên gia thuế và cơ quan quản lý
Vì sao khuyến nghị này hợp lý?
✔ Thứ nhất: Thông quan là mốc pháp lý rõ ràng, có chứng từ, dễ kiểm tra.
✔ Thứ hai: Đồng bộ với quy định GTGT và quy định về hóa đơn điện tử.
✔ Thứ ba: Giảm tối đa rủi ro kê khai và tranh chấp.
4️⃣ Bộ Tài chính tiếp thu và điều chỉnh dự thảo – rõ ràng hơn, dễ áp dụng hơn
Sau khi tổng hợp và phân tích hàng trăm ý kiến, Bộ Tài chính đã điều chỉnh dự thảo theo hướng linh hoạt nhưng rõ ràng:
-
Nếu hợp đồng quy định rõ thời điểm chuyển giao quyền sở hữu → doanh nghiệp áp dụng theo hợp đồng.
-
Nếu hợp đồng không quy định → thời điểm xác định doanh thu không muộn hơn ngày làm việc tiếp theo sau thông quan.
Như vậy, dự thảo đã dung hòa được:
-
Đặc thù từng hợp đồng xuất khẩu
-
Sự minh bạch và thống nhất trong kê khai thuế
-
Tính đồng bộ với Luật Thuế GTGT và pháp luật hải quan
5️⃣ Ý nghĩa với doanh nghiệp xuất khẩu
Việc điều chỉnh này giúp doanh nghiệp:
✔ Giảm nguy cơ sai lệch doanh thu giữa GTGT và TNDN
✔ Giảm rủi ro thanh tra thuế
✔ Dễ dàng lập hóa đơn đúng thời điểm
✔ Đồng bộ dữ liệu giữa xuất khẩu – hải quan – thuế
✔ Tối ưu quy trình kế toán – tài chính
Trong bối cảnh xuất khẩu là trụ cột quan trọng của nền kinh tế, sự điều chỉnh này mang ý nghĩa thiết thực và kịp thời.
Hoàng Lê – Đồng hành để doanh nghiệp xuất khẩu kê khai đúng – đủ – an toàn
Với đội ngũ chuyên gia thuế – kế toán giàu kinh nghiệm, Hoàng Lê luôn sát cánh cùng doanh nghiệp trong các vấn đề:
-
Tư vấn thuế doanh nghiệp
-
Kế toán trọn gói
-
Báo cáo thuế – báo cáo tài chính
-
Rà soát hóa đơn – chứng từ – chi phí hợp lệ
-
Hỗ trợ làm việc với cơ quan thuế
Chúng tôi không chỉ “tư vấn” – chúng tôi đồng hành, như một người bạn tin cậy.
Doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc về mốc thời gian kê khai doanh thu xuất khẩu?
➡️ Liên hệ Hoàng Lê ngay: https://hoangle.vn/lien-he
📞 Hotline: 0909 041 345
Theo: VnEconomy
Liên hệ Hoàng Lê ngay hôm nay để được tư vấn cụ thể!
