Bạn đang bán nước mía, cắt tóc lề đường, sửa giày, chạy xe công nghệ, hay chỉ là một sạp rau nhỏ ở góc chợ. Mỗi ngày lời vài trăm nghìn, đủ bữa cơm, tiền trọ, nuôi con ăn học.
Vậy mà chỉ sau một quy định mới, không ít người nghe tin mà “thót tim”
Doanh thu từ 200 triệu đồng mỗi năm trở lên có thể phải đóng thuế, nghĩa là những nghề bám vỉa hè mưu sinh cũng có thể vào “khung” chịu thuế từ 01 01 2026.
Câu hỏi không chỉ là “có đóng hay không”, mà là đóng thế nào cho công bằng, để người lao động nhỏ không bị gánh thêm áp lực trong lúc chi phí sống ngày càng cao.
Bài viết này tóm lược bối cảnh chính sách, những lo ngại rất thật từ người mưu sinh, và góc nhìn chuyên môn để bạn hiểu rõ mình đang ở đâu trong “bản đồ thuế” mới.
1️⃣ Vì sao câu chuyện thuế vỉa hè bỗng nóng lên lúc này?
Từ lâu, hộ kinh doanh nhỏ thường nộp thuế theo phương thức khoán. Nhưng theo lộ trình cải cách, thuế khoán sẽ bị xóa bỏ chậm nhất trong năm 2026, toàn bộ hộ kinh doanh chuyển sang tự kê khai, tự nộp theo doanh thu thực tế. Đây là yêu cầu trong Nghị quyết 68 của Bộ Chính trị, nhằm minh bạch hóa hoạt động kinh doanh và tạo môi trường cạnh tranh công bằng.
Đi kèm cải cách đó là thay đổi về ngưỡng doanh thu miễn thuế.
Theo Luật Thuế giá trị gia tăng 2024, bắt đầu từ 01/01/2026, hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 200 triệu đồng một năm trở xuống được miễn thuế GTGT, đồng thời cũng là mốc tham chiếu để miễn thuế TNCN cho nhóm này.
Nói cách khác, từ 2026, 200 triệu đồng mỗi năm là “ranh giới mới” giữa nhóm miễn thuế và nhóm bắt đầu phải kê khai nghĩa vụ thuế.
2️⃣ 200 triệu đồng một năm có “thấp quá” với người bán lề đường?
Nếu chia bình quân, 200 triệu đồng một năm tương đương khoảng 16,6 triệu đồng một tháng, hay hơn 550 nghìn đồng một ngày.
Nhưng câu chuyện của người mưu sinh nhỏ không nằm ở doanh thu, mà ở lợi nhuận thực nhận.
- Một người bán vé số có thể bán 300 tờ mỗi ngày, doanh thu hơn 3 triệu, nhưng tiền hoa hồng thực nhận chỉ khoảng 300 nghìn.
- Một xe nước mía bán 60 ly trong ngày là doanh thu đã chạm ngưỡng, nhưng chi phí mía cây, đá, ly, thuê mặt bằng, điện nước… chiếm phần lớn.
Vì vậy, nỗi lo lớn nhất của tiểu thương và lao động tự do là: Doanh thu cao không đồng nghĩa thu nhập cao. Nếu đánh thuế theo doanh thu quá sớm, người lời mỏng sẽ chịu thiệt.
Nhiều chuyên gia cũng nhận định ngưỡng 200 triệu đồng một năm chưa kịp áp dụng đã có dấu hiệu lạc hậu, vì mức sống hiện nay tăng nhanh, đặc biệt ở đô thị lớn.
3️⃣ Thực tế chính sách thuế đang hướng tới điều gì?
Điểm quan trọng của cải cách không phải “thu nhiều hơn”, mà là thu đúng và minh bạch.
Khi thuế khoán bị xóa bỏ, cơ quan thuế muốn
- Doanh thu phản ánh đúng hoạt động kinh doanh
- Hộ kinh doanh có hóa đơn đầu ra, đầu vào rõ ràng
- Giảm gian lận, giảm chênh lệch giữa hộ và doanh nghiệp
- Tạo nền tảng để hộ kinh doanh phát triển lên mô hình doanh nghiệp khi đủ lớn
Với nhóm doanh thu rất nhỏ, ngưỡng 200 triệu được đưa ra như một “vành đai bảo vệ” để họ không phải nộp thuế ngay.
Nhưng chính cơ quan quản lý cũng thừa nhận cần tính lại ngưỡng doanh thu chịu thuế sao cho phù hợp thực tế đời sống, tránh gây áp lực lên nhóm yếu thế.
4️⃣ Điều gì sẽ xảy ra nếu ngưỡng vẫn giữ ở 200 triệu?
Nếu ngưỡng không được điều chỉnh, có thể xuất hiện 3 hệ quả đáng lo.
4.1 Người mưu sinh nhỏ có nguy cơ bị “đưa vào khung” quá sớm
Những nghề dịch vụ lề đường, vốn ít lời mỏng, sẽ phải lo thêm thủ tục kê khai, hóa đơn, sổ sách.
4.2 Chi phí quản lý thuế có thể tăng mà hiệu quả thu không tương xứng
Cơ quan thuế sẽ phải dùng nguồn lực lớn để kiểm soát những khoản thu nhỏ. Nhiều nhà kinh tế cho rằng thu quá thấp có thể khiến chi phí quản lý còn cao hơn số thu.
4.3 Tạo tâm lý e ngại làm ăn
Khi ranh giới thuế quá gần, hộ kinh doanh nhỏ có thể “kìm doanh thu” để né thuế, làm chậm động lực phát triển.
5️⃣ Những hướng đề xuất đang được bàn thảo
Từ góc nhìn chuyên môn, nhiều ý kiến đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên tối thiểu 500 triệu đồng một năm, thậm chí 1 tỉ đồng với nhóm bán hàng có chi phí đầu vào lớn, để phản ánh đúng mức thu nhập thực tế.
Lý do nằm ở hai điểm
- Mức giảm trừ gia cảnh dự kiến tăng, nghĩa là ngưỡng thu nhập chịu thuế của người làm công ăn lương đã cao hơn trước
- Biên lợi nhuận của hộ kinh doanh rất khác nhau theo ngành nghề
Vì vậy, việc phân loại theo nhóm ngành và tỷ lệ lợi nhuận được xem là cách tiếp cận hợp lý hơn thay vì một ngưỡng chung cho tất cả.
6️⃣ Hộ kinh doanh và người bán lẻ cần chuẩn bị gì từ bây giờ?
Dù ngưỡng tăng hay giữ, xu hướng chung là chuyển sang kê khai minh bạch. Để không bị động, bạn có thể chuẩn bị trước 4 việc.
6.1 Nắm rõ doanh thu thật của mình
Ghi chép đơn giản mỗi ngày để biết doanh thu năm đang ở mức nào. Nếu dưới 200 triệu, bạn thuộc nhóm miễn thuế từ 2026.
6.2 Tập thói quen lấy và lưu chứng từ mua hàng
Hóa đơn đầu vào giúp chứng minh nguồn gốc hàng hóa và là căn cứ chi phí khi cần kê khai. Đây cũng là yêu cầu then chốt khi quản lý thuế dựa trên dữ liệu.
6.3 Tách dòng tiền kinh doanh và cá nhân
Một tài khoản riêng cho kinh doanh giúp bạn nhìn rõ doanh thu, tránh nhầm lẫn khi cơ quan thuế đối chiếu.
6.4 Chủ động hỏi tư vấn khi chưa rõ nghĩa vụ
Đừng để “không biết” thành “vi phạm”. Kê khai sai, thiếu chứng từ hay chậm nộp đều có thể dẫn tới phạt và truy thu.
Nếu bạn đang là hộ kinh doanh, tiểu thương, hoặc lao động tự do có doanh thu gần ngưỡng 200 triệu, Hoàng Lê sẵn sàng hỗ trợ rà soát doanh thu, hướng dẫn chuẩn hóa sổ sách đơn giản, và tư vấn lộ trình kê khai đúng luật trước 2026. Nhắn Hoàng Lê để được hỗ trợ sớm nhé.
Liên hệ Hoàng Lê hỗ trợ và tư vấn ngay!
7️⃣ Tinh thần của chính sách mới: Công bằng để cùng phát triển
Điều đáng mừng là cuộc thảo luận hiện nay cho thấy Nhà nước đang lắng nghe thực tế đời sống.
Không ai muốn người bán vé số, xe nước mía, thợ sửa giày, cô cắt tóc vỉa hè phải gánh thêm áp lực thuế khi thu nhập chỉ vừa đủ sống.
Mục tiêu của cải cách là
- Minh bạch để kinh tế tư nhân lớn mạnh
- Thu đúng người, đúng mức
- Bảo vệ nhóm yếu thế
- Khuyến khích hộ kinh doanh phát triển lên doanh nghiệp khi đủ điều kiện
Và để làm được điều đó, ngưỡng doanh thu chịu thuế chắc chắn sẽ còn được xem xét, điều chỉnh để hài hòa giữa nguồn thu ngân sách và an sinh người dân.
🌿 Hoàng Lê đồng hành cùng hộ kinh doanh trong giai đoạn chuyển đổi
Hoàng Lê – Kiến tạo giá trị, đồng hành phát triển
Một vài dịch vụ Hoàng Lê có thể hỗ trợ bạn
- Kế toán thuế trọn gói cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ
- Tư vấn kê khai thuế, hóa đơn điện tử theo chuẩn mới từ 2026
- Rà soát sổ sách, doanh thu, nghĩa vụ thuế để tránh phạt và truy thu
- Tư vấn chuyển đổi mô hình hộ kinh doanh lên doanh nghiệp khi đủ điều kiện
- Hướng dẫn ứng dụng phần mềm quản lý bán hàng, kế toán để kê khai dễ hơn
2026 đang tới rất gần. Dù bạn bán nhỏ hay kinh doanh lớn, hiểu đúng chính sách sớm sẽ giúp bạn tránh rủi ro và yên tâm làm ăn.
Bạn muốn biết mình có thuộc diện phải nộp thuế hay không, kê khai thế nào cho đúng, và chuẩn bị gì từ bây giờ
Hãy liên hệ Hoàng Lê để được tư vấn cụ thể theo ngành nghề và quy mô của bạn.
Theo: Báo Thanh Niên
Liên hệ Hoàng Lê ngay hôm nay để được tư vấn cụ thể!
