Doanh nghiệp không chuẩn bị từ bây giờ có thể trả giá bằng chi phí, rủi ro thuế và trách nhiệm pháp lý
Từ ngày 1/1/2026, hàng loạt quy định mới về kế toán, hóa đơn, thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội và điều kiện chi phí hợp lệ sẽ chính thức áp dụng. Đây không còn là những thay đổi mang tính kỹ thuật dành riêng cho kế toán, mà là bài toán quản trị bắt buộc đối với chủ doanh nghiệp, giám đốc tài chính và người điều hành.
Nếu vẫn vận hành theo tư duy “cuối năm mới rà soát”, doanh nghiệp rất dễ rơi vào thế bị động, thậm chí phát sinh rủi ro lớn về thuế và dòng tiền. Bài viết này tổng hợp 5 điểm cốt lõi quan trọng nhất, giúp bạn nhìn rõ tác động và biết mình cần làm gì ngay từ hôm nay.
1️⃣ Chế độ kế toán mới: không chỉ đổi thông tư, mà đổi cách làm
Từ 1/1/2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC sẽ chính thức có hiệu lực, thay thế Thông tư 200. Điều này đồng nghĩa:
- Doanh nghiệp phải áp dụng chế độ kế toán mới
- Phần mềm kế toán, hệ thống sổ sách, cách ghi nhận nghiệp vụ sẽ phải cập nhật tương ứng
Điểm đáng chú ý là nhiều doanh nghiệp hiện nay vẫn đang vận hành kế toán theo thói quen cũ, phụ thuộc lớn vào phần mềm nhưng chưa hiểu rõ bản chất chuẩn mực ghi nhận. Khi thông tư mới áp dụng, nếu không rà soát trước, rủi ro sai lệch số liệu là rất lớn.
👉 Đây là thay đổi mang tính nền tảng, ảnh hưởng trực tiếp đến báo cáo tài chính, quyết toán thuế và cả việc gọi vốn, vay ngân hàng sau này.
2️⃣ Mức phạt hóa đơn: từ lỗi thủ tục thành rủi ro tài chính lớn
Một trong những thay đổi khiến cộng đồng doanh nghiệp lo ngại nhất là Nghị định 310/2025/NĐ-CP, áp dụng từ 16/1/2026, sửa đổi quy định xử phạt vi phạm về thuế và hóa đơn.
Điểm mấu chốt nằm ở cách tiếp cận mới:
👉 Phạt theo số lượng hóa đơn vi phạm, không còn “phạt tượng trưng” theo hành vi.
- Không lập hóa đơn với số lượng lớn giao dịch có thể bị phạt lên đến 60–80 triệu đồng
- Các mô hình bán lẻ, F&B, thương mại điện tử, dịch vụ có tần suất giao dịch cao là nhóm chịu rủi ro lớn nhất
Lúc này, hóa đơn điện tử không còn là câu chuyện của kế toán, mà là trách nhiệm quản trị của lãnh đạo. Chỉ cần quy trình bán hàng – giao hàng – xuất hóa đơn không đồng bộ, rủi ro sẽ tăng theo cấp số nhân.
3️⃣ Thuế thu nhập cá nhân: tăng mạnh mức giảm trừ từ 2026
Một điểm tích cực nhưng cũng cần lưu ý kỹ là thay đổi về thuế TNCN từ năm 2026.
Hiện hành đến hết 2025:
- Giảm trừ bản thân: 11 triệu đồng/tháng
- Người phụ thuộc: 4,4 triệu đồng/tháng
Áp dụng từ 2026:
- Giảm trừ bản thân: 15,5 triệu đồng/tháng
- Người phụ thuộc: 6,2 triệu đồng/tháng
Đồng thời, biểu thuế lũy tiến từng phần được điều chỉnh từ 7 bậc xuống còn 5 bậc, nhưng thuế suất cao nhất vẫn là 35%.
👉 Điều này giúp giảm gánh nặng thuế cho người lao động, nhưng lại đặt ra yêu cầu tính toán lại chi phí nhân sự, thu nhập net – gross và chính sách lương cho doanh nghiệp.
4️⃣ Bảo hiểm xã hội: lương tối thiểu vùng tiếp tục tăng
Từ năm 2026, mức lương tối thiểu vùng 1 (TP.HCM thuộc vùng 1) được xác định là:
👉 5.310.000 đồng/tháng
Con số này không chỉ ảnh hưởng đến người lao động, mà tác động trực tiếp đến:
- Mức đóng BHXH, BHYT, BHTN
- Tổng chi phí nhân sự của doanh nghiệp
Với các doanh nghiệp sử dụng nhiều lao động, đặc biệt là sản xuất, dịch vụ, bán lẻ, việc không dự phòng chi phí từ sớm có thể làm lệch kế hoạch tài chính cả năm.
5️⃣ Thuế suất TNDN & điều kiện chi phí hợp lệ: siết chặt tiền mặt
Một điểm rất quan trọng nhưng thường bị bỏ qua nằm ở Điều 9, khoản c:
👉 Các khoản chi từ 05 triệu đồng trở lên bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thì mới được tính là chi phí hợp lý khi tính thuế TNDN.
Điều này áp dụng không phân biệt có hóa đơn hay không hóa đơn, bao gồm:
- Tiền lương
- Tiền thuê văn phòng
- Điện, nước mang tên cá nhân
- Chi trả cho cộng tác viên
Nếu vẫn thanh toán tiền mặt theo thói quen, doanh nghiệp có thể:
- Bị loại chi phí
- Tăng thu nhập chịu thuế
- Dẫn đến tăng thuế TNDN phải nộp
📌 Nếu bạn đang băn khoăn doanh nghiệp mình chịu tác động ở điểm nào nhiều nhất, Hoàng Lê có thể hỗ trợ rà soát nhanh quy trình kế toán – thuế – hóa đơn, giúp bạn chủ động trước khi quy định mới có hiệu lực.
Đừng tự đoán, hỏi Hoàng Lê để có câu trả lời chuẩn luật!
Doanh nghiệp cần làm gì ngay từ bây giờ?
Thay vì chờ đến 2026 mới xử lý, đây là thời điểm phù hợp nhất để:
- Rà soát quy trình kế toán – hóa đơn – thanh toán
- Đánh giá lại phần mềm kế toán, bán hàng, hóa đơn điện tử
- Chuẩn hóa chính sách lương, bảo hiểm, thuế TNCN
- Chuyển dần sang thanh toán không dùng tiền mặt
- Xây dựng tư duy phòng ngừa rủi ro thay vì xử lý khi bị kiểm tra
Những doanh nghiệp chủ động từ sớm sẽ tiết kiệm rất nhiều chi phí và tránh được các “cú sốc pháp lý” không đáng có.
Hoàng Lê – Đồng hành chuẩn pháp lý, vững tài chính
Với kinh nghiệm đồng hành cùng hàng nghìn doanh nghiệp, Hoàng Lê cung cấp các dịch vụ:
- Kế toán – thuế trọn gói
- Rà soát và tối ưu tuân thủ thuế
- Tư vấn hóa đơn điện tử, chuyển đổi quy trình
- Hỗ trợ pháp lý doanh nghiệp
Chúng tôi không chỉ làm thay, mà giúp bạn hiểu – kiểm soát – chủ động trong vận hành.
Liên hệ Hoàng Lê ngay hôm nay để được tư vấn trước khi các quy định mới chính thức áp dụng!
